Απρίλης..

Καλημέρα σε όλους

  Εγκαινιάζοντας, καθυστερημένα είναι αλήθεια, τούτη τη στήλη προτείνω να μιλάμε  και να γράφουμε για τη λογοτεχνία και τη γλώσσα.

  

  Είναι γεγονός ότι οι δύο έννοιες δεν ταυτίζονται· είναι, όμως, στενά δεμένες μεταξύ τους. Η γλώσσα είναι η πρώτη ύλη της λογοτεχνίας και η λογοτεχνία πέρα από  τον πρώτο και κύριο στόχο της –να μας βοηθήσει να γνωρίσουμε ανθρώπινα πάθη και  συναισθήματα- μπορεί να μας βοηθήσει και στη γλώσσα. Γιατί τόσο η ποίηση όσο και  η πεζογραφία μας δείχνουν τις δυνατότητες της έκφρασης, το πώς μπορούμε να πούμε  πιο αποτελεσματικά αυτό που θέλουμε. Και ήδη αισθάνομαι την ανάγκη να εξηγήσω  ότι γράφοντας «αποτελεσματικά» εννοώ ουσιαστικά, πληρέστερα, βαθύτερα από πλευρά κατανόησης και συνεννόησης. 

Κι επειδή είναι Απρίλης διάλεξα μερικά αποσπάσματα από διαφορετικούς ποιητές. 

Αποσπάσματα που σχετίζονται με τον Απρίλη:

Α. Η αρχή από την "Ερημη χώρα" του T.S. Eliot, Μετάφραση: Γιώργος  Σεφέρης, 1η έκδοση: ΙΚΑΡΟΣ, Ιούλιος 1936

Ο Απρίλης είναι ο μήνας ο σκληρός, γεννώντας
Μες απ΄την πεθαμένη γη τις πασχαλιές, σμίγοντας
θύμηση κι επιθυμία, ταράζοντας
Με τη βροχή της άνοιξης ρίζες οκνές.

Ο χειμώνας μάς ζέστανε, σκεπάζοντας
Τη γη με το χιόνι της λησμονιάς, θρέφοντας
Λίγη ζωή μ΄ απόξερους βολβούς......

{O Τόμας Στερνς Έλιοτ (Thomas Stearns Eliot, 26 Σεπτεμβρίου 1888 - 4 Ιανουαρίου 1965), ήταν Αμερικανός ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ποιητές του 20ού αιώνα και ηγετική φυσιογνωμία του μοντερνιστικού κινήματος στην ποίηση. Το 1948 βραβεύτηκε με το Νόμπελ λογοτεχνίας. Ανάμεσα στα πιο γνωστά έργα του ανήκουν το Ερωτικό τραγούδι του Τζ. Προύφροκ (1910), η Έρημη Χώρα (1922), τα Τέσσερα κουαρτέτα (1943) καθώς και το θεατρικό έργο Φονικό στην Εκκλησιά (1935). Έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Μ. Βρετανία }

Β. Από το απ.6 από το Γ Σχεδίασμα των «Ελεύθερων Πολιορκημένων» του Δ. Σολωμού

Έστησ’ ο Έρωτας χορό με τον ξανθόν Aπρίλη,
Kι’ η φύσις ηύρε την καλή και τη γλυκιά της ώρα,
Kαι μες στη σκιά που φούντωσε και κλει δροσιές και μόσχους
Aνάκουστος κιλαϊδισμός και λιποθυμισμένος.

{Νομίζω ότι ξέρετε ποιος είναι ο Διονύσιος Σολωμός (1798- 1857)}

Γ. «Η ηλικία της γλαυκής θύμησης» απόσπασμα «Προσανατολισμοί» Οδυσσέας Ελύτης

…………………………………………
Θυμᾶμαι ἦταν Ἀπρίλης ὅταν ἔνιωθα πρώτη
 φορᾶ τὸ ἀνθρώπινο βάρος σου.
Τὸ ἀνθρώπινο σῶμα σου πηλὸ κι ἁμαρτία
 Ὅπως τὴν πρώτη μέρα μας στὴ γῆ.

Γιόρταζαν οἱ ἀμαρυλλίδες - Μὰ θυμᾶμαι πόνεσες
 Ἤτανε μία βαθιὰ δαγκωματιὰ στὰ χείλια
 Μία βαθιὰ νυχιὰ στὸ δέρμα κατὰ κεῖ ποὺ
 χαράζεται παντοτινὰ ὁ χρόνος.

Σ᾿ ἄφησα τότες
 Καὶ μία βουερὴ πνοὴ σήκωσε τ᾿ ἄσπρα σπίτια
 Τ᾿ ἄσπρα αἰσθήματα φρεσκοπλυμένα ἐπάνω
 Στὸν οὐρανὸ ποὺ φώτιζε μ᾿ ἕνα μειδίαμα.
Τώρα θά ῾χω σιμά μου ἕνα λαγήνι ἀθάνατο νερό
 Θά ῾χω ἕνα σχῆμα λευτεριᾶς ἀνέμου ποὺ κλονίζει
 Κι ἐκεῖνα τὰ χέρια σου ὅπου θὰ τυραννιέται ὁ ἔρωτας
 Κι ἐκεῖνο τὸ κοχύλι σου ὅπου θ᾿ ἀντηχεῖ τὸ Αἰγαῖο.

{Ξέρετε, επίσης, ποιος είναι ο Οδυσσέας Ελύτης (1911- 1996)}

  Σκεφτείτε πώς αποτυπώνουν την αίσθηση του Απριλίου 3 άνθρωποι που γεννήθηκαν, μεγάλωσαν και έζησαν σε διαφορετικές εποχές και διαφορετικές χώρες.
  Σκεφτείτε τώρα τι σημαίνει για σας ο Απρίλης. Σκεφτείτε ακόμη αν σημαίνει κάτι….

Ρούλα Μουντάνου